Sözlük

Psikiyatri sözlüğü

Görüşmede, reçetede ya da raporda geçen bir kelimeyi anlamadığınızda sormak en doğrusudur. Yine de aklınızda kalan terimlere sonradan bakmak isteyebilirsiniz. Burada 81 terim, hasta ve yakınlarının diliyle açıklanıyor.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez. Bir terimin sizin durumunuzda ne anlama geldiği, ancak değerlendirme sonrasında söylenebilir.

Duygudurum ve depresyon terimleri

Ajitasyon: Ajitasyon, iç huzursuzluğun bedene vurmasıdır: yerinde duramama, elleri ovuşturma, oturup kalkma, odada dolaşma.; Kaygı bozuklukları ve panik atak
Anhedoni: Anhedoni, eskiden keyif veren şeylerden artık tat alamama halidir.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Disfori: Disfori, huzursuz, gergin ve tahammülsüz bir duygudurumdur.; Gebelik, doğum sonrası ve menopoz
Duygudurum düzenleyici: Duygudurum düzenleyici, duygudurumun aşırı yükselip düşmesini azaltan ilaç grubudur; lityum ve bazı epilepsi ilaçları bu gruba girer.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Hipomani: Hipomani, maninin daha hafif biçimidir.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
İntihar düşüncesi: İntihar düşüncesi, yaşamı sonlandırmaya dair düşüncelerin akla gelmesidir.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları İletişim
Karma dönem: Karma dönem, çökkünlük ve taşkınlık belirtilerinin aynı anda bulunduğu dönemdir.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Mani: Mani, duygudurumun aşırı yükseldiği dönemdir.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Mevsimsel örüntü: Mevsimsel örüntü, belirtilerin yılın belirli bir döneminde düzenli biçimde tekrarlamasıdır.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Psikomotor yavaşlama: Psikomotor yavaşlama, hareketlerin, konuşmanın ve düşünmenin gözle görülür biçimde yavaşlamasıdır.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Siklotimi: Siklotimi, duygudurumun yıllar boyunca sürekli inip çıktığı ama ne maninin ne de tam bir depresyon döneminin ölçütlerini karşıladığı örüntüdür.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları

Kaygı ve panik terimleri

Agorafobi: Agorafobi, kaçmanın güç olduğu yerlerde bulunmaktan korkmaktır: metro, otobüs, köprü, kuyruk, kalabalık mağaza, sinema.; Kaygı bozuklukları ve panik atak
Beklenti kaygısı: Beklenti kaygısı, korkulan olayın kendisinden değil, o olayın yaklaşmakta olduğunu düşünmekten doğan kaygıdır.; Kaygı bozuklukları ve panik atak Cinsel işlev bozuklukları
Depersonalizasyon: Depersonalizasyon, kişinin kendi bedenine, duygularına ya da sesine yabancılaşmasıdır.; Travma ve yas
Derealizasyon: Derealizasyon, çevrenin gerçekdışı, sahte ya da camdan bakılıyormuş gibi görünmesidir.; Kaygı bozuklukları ve panik atak Travma ve yas
Güvence arama: Güvence arama, kaygıyı yatıştırmak için başkalarından sürekli onay istemektir: yakınlara "iyi miyim" diye sormak, aynı tahlili tekrarlatmak, internett; Obsesif kompulsif bozukluk Kaygı bozuklukları ve panik atak
Hiperventilasyon: Hiperventilasyon, gereğinden hızlı ve yüzeysel solumadır.; Kaygı bozuklukları ve panik atak
Kaçınma davranışı: Kaçınma davranışı, kaygı veren durumdan uzak durarak elde edilen rahatlamadır.; Kaygı bozuklukları ve panik atak
Özgül fobi: Özgül fobi, belirli bir nesne ya da duruma karşı duyulan, gerçek tehlikeyle orantısız korkudur: iğne, kan, yükseklik, uçak, köpek, kapalı alan.; Kaygı bozuklukları ve panik atak EMDR terapisi
Panik döngüsü: Panik döngüsü, bedensel bir duyumun tehlike olarak yorumlanması, yorumun kaygıyı artırması ve artan kaygının duyumu şiddetlendirmesidir.; Kaygı bozuklukları ve panik atak
Sağlık kaygısı: Sağlık kaygısı, ciddi bir hastalık taşıdığı düşüncesinin zihni sürekli meşgul etmesidir.; Kaygı bozuklukları ve panik atak
Somatizasyon: Somatizasyon, psikolojik sıkıntının bedensel belirti olarak ortaya çıkmasıdır.; Kaygı bozuklukları ve panik atak

Takıntı ve zorlantı terimleri

İçgörü: İçgörü, kişinin belirtilerinin bir hastalığa ait olduğunu fark etme derecesidir.; Obsesif kompulsif bozukluk
Kompulsiyon: Kompulsiyon, obsesyonun yarattığı sıkıntıyı azaltmak için yapılan ve yapılmadığında huzursuzluk veren davranış ya da zihinsel eylemdir.; Obsesif kompulsif bozukluk
Obsesyon: Obsesyon, kişinin istemediği halde zihnine gelip yerleşen, rahatsız edici düşünce, imge ya da dürtüdür.; Obsesif kompulsif bozukluk
Ritüel: Ritüel, belirli bir sırayla ve belirli sayıda yapılması gereken kompulsiyon zinciridir.; Obsesif kompulsif bozukluk
Tik: Tik, ani, kısa ve yineleyici bir hareket ya da sestir: göz kırpma, omuz silkme, boğaz temizleme, burun çekme.; Obsesif kompulsif bozukluk

Travma, yas ve dissosiyasyon terimleri

Aşırı uyarılmışlık: Aşırı uyarılmışlık, bedenin tehlike geçtikten sonra da sürekli alarmda kalmasıdır.; Travma ve yas
Dissosiyasyon: Dissosiyasyon, bilinç, bellek ve kimlik arasındaki bağın geçici olarak kopmasıdır.; Travma ve yas EMDR terapisi
Duygusal küntleşme: Duygusal küntleşme, sevgi ve yakınlık dahil duyguların soluklaşmasıdır.; Travma ve yas
Karmaşık travma: Karmaşık travma, tek bir olaydan değil, yıllara yayılan ve kaçılamayan bir örüntüden doğan travmadır: çocuklukta ihmal, süregelen şiddet, duygusal ist; Travma ve yas EMDR terapisi
Tetikleyici: Tetikleyici, belirtileri başlatan ya da şiddetlendiren dış ya da iç uyarandır.; Travma ve yas
Uzamış yas: Uzamış yas, yas sürecinin olağan seyrinden çıkıp bir yerde takılmasıdır: özlem şiddetini yitirmez, kayıp kabul edilemez, yaşama dönülemez.; Travma ve yas
Yeniden yaşantılama: Yeniden yaşantılama, travmatik olayın hatırlanması değil, yeniden yaşanmasıdır.; Travma ve yas EMDR terapisi

Gerçeği değerlendirmeyle ilgili terimler

Dezorganizasyon: Dezorganizasyon, düşüncenin ve konuşmanın bağlantısını yitirmesidir.; Sık sorulan sorular
Prodrom: Prodrom, bir psikiyatrik tablonun tam olarak yerleşmesinden önceki belirsiz dönemdir.; İletişim
Psikoz: Psikoz, gerçeği değerlendirme yeteneğinin bozulduğu durumdur.; Gebelik, doğum sonrası ve menopoz
Sanrı: Sanrı, aksi kanıtlara rağmen sarsılmayan ve kişinin kültürüyle açıklanamayan yanlış inançtır.; Sık sorulan sorular
Varsanı: Varsanı, dışarıda karşılığı olmayan algıdır.; Sık sorulan sorular

Cinsel işlevle ilgili terimler

Anorgazmi: Anorgazmi, yeterli uyarılmaya rağmen orgazma ulaşamama ya da orgazmın uzun süre gecikmesidir.; Cinsel işlev bozuklukları
Disparoni: Disparoni, cinsel ilişki sırasında yaşanan ağrıdır.; Vajinismus Cinsel işlev bozuklukları
Libido: Libido, cinsel istek düzeyini anlatan terimdir.; Cinsel işlev bozuklukları
Pelvik taban kasları: Pelvik taban kasları leğen kemiğinin tabanını kapatan, idrar ile dışkı tutmada ve cinsel işlevde görev alan kas grubudur.; Vajinismus
Performans kaygısı: Performans kaygısı, cinsellik sırasında kişinin kendini dışarıdan izleyip değerlendirmesidir.; Cinsel işlev bozuklukları
Prematür ejakülasyon: Prematür ejakülasyon, boşalmanın kişinin istediğinden çok daha erken gerçekleşmesi ve bunun sıkıntı yaratmasıdır.; Cinsel işlev bozuklukları

Uyku terimleri

Hipersomni: Hipersomni, gece yeterince uyunmasına rağmen gündüz aşırı uykululuk duyulması ya da uyku süresinin alışılmadık ölçüde uzamasıdır.; Uykusuzluk ve uyku bozuklukları Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Huzursuz bacaklar sendromu: Huzursuz bacaklar sendromu, akşam ve gece bacaklarda tarifi güç bir rahatsızlık ile onları hareket ettirme isteğidir.; Uykusuzluk ve uyku bozuklukları
Kabus bozukluğu: Kabus bozukluğu, kişiyi uyandıran, ayrıntılı hatırlanan ve tekrarlayan korkulu rüyaların gündüz hayatını etkilemesidir.; Travma ve yas Uykusuzluk ve uyku bozuklukları
Sirkadiyen ritim: Sirkadiyen ritim, bedenin yaklaşık yirmi dört saatlik iç saatidir; uykuyu, vücut ısısını, hormon salgısını ve dikkati düzenler.; Uykusuzluk ve uyku bozuklukları
Uyku apnesi: Uyku apnesi, uyku sırasında solunumun tekrar tekrar durmasıdır.; Uykusuzluk ve uyku bozuklukları
Uyku günlüğü: Uyku günlüğü, yatma, kalkma, uykuya dalma ve gece uyanma saatlerinin her gün kaydedilmesidir.; Uykusuzluk ve uyku bozuklukları
Uyku hijyeni: Uyku hijyeni, uykuyu destekleyen günlük alışkanlıkların bütünüdür: sabit kalkma saati, yatağı yalnız uyku için kullanmak, akşam kafeini kesmek, karanl; Uykusuzluk ve uyku bozuklukları
Uykuya dalma süresi: Uykuya dalma süresi, yatağa girdikten sonra uykuya geçene kadar geçen zamandır.; Uykusuzluk ve uyku bozuklukları

İlaç tedavisi terimleri

Antipsikotik: Antipsikotikler sanrı ve varsanı gibi gerçeği değerlendirmeyi bozan belirtileri azaltan ilaç grubudur.; Sık sorulan sorular
Bağımlılık: Bağımlılık, maddeyi ya da ilacı kullanmaya yönelik güçlü istek, denetim kaybı, doz artırma ve bırakma girişimlerinin başarısız olmasıyla tanımlanır.; Antidepresanı bırakmak
Benzodiazepin: Benzodiazepinler kaygıyı ve uyarılmayı dakikalar içinde azaltan, kasları gevşeten ve uyku getiren ilaç grubudur.; Kaygı bozuklukları ve panik atak
İlaç etkileşimi: İlaç etkileşimi, bir ilacın başka bir ilacın etkisini ya da kan düzeyini değiştirmesidir.; Sık sorulan sorular
Kesilme belirtileri: Kesilme belirtileri, ilacın aniden ya da hızlı azaltılmasının ardından ortaya çıkan geçici yakınmalardır: baş dönmesi, elektrik çarpması gibi duyumlar; Antidepresanı bırakmak
Plasebo etkisi: Plasebo etkisi, etkin madde içermeyen bir uygulamanın da düzelme sağlamasıdır.; Sık sorulan sorular
Reçete yenileme: Reçete yenileme, süregelen tedavinin reçetesinin yeniden düzenlenmesidir.; Online psikiyatri görüşmesi hangi durumlarda uygun?
SNRI: SNRI, serotonin ile noradrenalinin geri alımını birlikte etkileyen antidepresan grubudur.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
SSRI: SSRI, serotoninin sinir hücreleri arasındaki boşluktan geri alınmasını yavaşlatan antidepresan grubudur; depresyonda, kaygı bozukluklarında ve takıntı; Antidepresan yan etkileri ne zaman geçer?
Titrasyon: Titrasyon, ilaç dozunun hedeflenen düzeye kademeli olarak çıkarılmasıdır.; Antidepresan yan etkileri ne zaman geçer?
Yan etki: Yan etki, ilacın hedeflenen etkisi dışında ortaya çıkan istenmeyen etkilerdir.; Antidepresan yan etkileri ne zaman geçer?

Psikoterapi terimleri

Bilişsel çarpıtma: Bilişsel çarpıtma, durumu sistemli biçimde olduğundan farklı okuyan düşünce kalıplarıdır: hep ya hiç düşünmek, en kötüsünü varsaymak, tek olaydan gene; Hekimin eğitimleri
Çift görüşmesi: Çift görüşmesi, eşlerin birlikte katıldığı ve sorunun iki kişi arasındaki alanda ele alındığı görüşmedir.; Vajinismus Cinsel işlev bozuklukları
Görüşme arası çalışma: Görüşme arası çalışma, kişinin iki görüşme arasında kendi üzerinde yürüttüğü ve birlikte kararlaştırılan somut işlerdir: düşünce kaydı tutmak, uyku gü; Hekimin eğitimleri
Maruz bırakma: Maruz bırakma, kaçınılan durumla kaygı düşene kadar ve kaçmadan kalarak karşılaşmaktır.; Obsesif kompulsif bozukluk Kaygı bozuklukları ve panik atak
Psikoeğitim: Psikoeğitim, kişinin ve yakınlarının hastalık tablosunu, tedaviyi ve erken uyarı işaretlerini sistemli biçimde öğrenmesidir.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Terapötik ilişki: Terapötik ilişki, hekim ile danışan arasında kurulan ve tedavinin üzerinde yürüdüğü çalışma bağıdır.; İlk psikiyatri görüşmesi nasıl geçer?

Muayene ve değerlendirme terimleri

Anamnez: Anamnez, kişinin yakınmalarının, geçmişinin, aile öyküsünün, kullandığı ilaçların ve yaşam koşullarının sistemli biçimde dinlenmesidir.; İlk psikiyatri görüşmesi nasıl geçer?
Ayırıcı tanı: Ayırıcı tanı, benzer belirti veren tabloların birbirinden ayrılması sürecidir.; Sık sorulan sorular
Gizlilik: Gizlilik, görüşmede konuşulanların ve tutulan kayıtların kişinin onayı olmadan kimseyle paylaşılmamasıdır.; Gizlilik politikası Sık sorulan sorular
İşlevsellik: İşlevsellik, kişinin iş, okul, ilişkiler ve kendi bakımı gibi alanlarda gündelik yaşamını ne ölçüde yürütebildiğini anlatan bir klinik değerlendirme k; Sık sorulan sorular
Komorbidite: Komorbidite, birden fazla psikiyatrik ya da bedensel tablonun aynı kişide bir arada bulunmasıdır.; Sık sorulan sorular
Nüks: Nüks, düzelmenin ardından belirtilerin yeniden ortaya çıkmasıdır.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Ölçek: Ölçek, belirti şiddetini sayıyla izlemeye yarayan standart soru listesidir.; İlk psikiyatri görüşmesi nasıl geçer?
Psikiyatrist ile psikolog ayrımı: Psikiyatrist, tıp fakültesini bitirdikten sonra psikiyatri uzmanlık eğitimi almış hekimdir; muayene eder, tanı koyar, ilaç yazar ve eğitimi varsa psik; Sık sorulan sorular İstanbul'da psikiyatrist seçerken nelere bakmalı?
Remisyon: Remisyon, belirtilerin tümüyle ya da tümüne yakın geçmesi ve kişinin eski işlevine dönmesidir.; Depresyon ve duygudurum bozuklukları
Stigma: Stigma, psikiyatrik tanı taşıyan kişilere dışarıdan yapıştırılan olumsuz etiketlerin ve bu etiketlerin kişinin kendisi tarafından benimsenmesinin adıd; İstanbul'da psikiyatrist seçerken nelere bakmalı?
Yatkınlık: Yatkınlık, bir psikiyatrik tabloya eğilimi artıran kalıtsal ve gelişimsel etkenlerin toplamıdır.; Sık sorulan sorular

Aradığınız terim burada yok mu?

Uzmanlık alanı sayfalarında belirtiler ve değerlendirme süreci ayrıntılı anlatılıyor. Doğrudan sormak isterseniz iletişim sayfasındaki numaradan ulaşabilirsiniz.