Mevsimsel örüntü

Mevsimsel örüntü, belirtilerin yılın belirli bir döneminde düzenli biçimde tekrarlamasıdır. Türkiye'de en sık görülen biçim sonbahar ve kış aylarında başlayan çökkünlüktür; kişi daha çok uyur, karbonhidrata yönelir, kilo alır. Yazın düzelme tanıyı destekler. Işığa maruz kalma süresinin azalması ana etkendir.

Mevsimsel örüntü: nasıl görünür, ne zaman önemlidir

Her yıl ekim gelince mi bozuluyorsunuz? Belirtiler takvimle birlikte geliyorsa bu bir rastlantı olmayabilir. Türkiye koşullarında en sık görülen biçim sonbaharda başlayıp kışın derinleşen, ilkbaharda kendiliğinden çözülen çökkünlüktür.

Daha çok uyursunuz, sabah kalkamazsınız. Unlu ve şekerli yiyeceklere yönelir, kilo alırsınız. Çevreniz bunu kış tembelliği sayar.

Bu örüntüyü ayırt etmek hem beklentiyi hem planı değiştirir. Tekrarlayan bir takvim varsa belirtiler yerleşmeden önce önlem almak mümkün olur; ışığa maruz kalma süresinin azalması ana etken olduğu için gün ışığından yararlanma ve uyku düzeninin sabitlenmesi planın parçası haline gelir.

Tanı için en az iki yıl üst üste aynı dönemde tekrarlama aranır ve aradaki dönemlerde, yani ilkbahar ve yaz aylarında, düzelme beklenir. Bu yüzden ilk görüşmede geçmiş yılların hangi aylarında zorlandığınızı ayrıca sorarım; düşününce çoğu zaman aynı aylar çıkar.

Mevsimsel örüntü: karıştırıldığı durumlar

Kış yorgunluğu ile aynı şey midir? Değildir. Havanın kapanmasıyla herkesin keyfi bir miktar düşer; mevsimsel örüntüde ise iş, okul ve ilişkilerde ölçülebilir bir kayıp olur ve tablo her yıl aynı dönemde geri gelir. Fark işlevsellikte ve tekrarda saklıdır.

Bu konuda blog yazıları