Muayene ve değerlendirme terimleri
Komorbidite
Komorbidite, birden fazla psikiyatrik ya da bedensel tablonun aynı kişide bir arada bulunmasıdır. Psikiyatride kural sayılacak kadar sıktır. Çökkünlüğe kaygı bozukluğu eklenir. Takıntıya çökkünlük eklenir. Travmaya uykusuzluk ve alkol kullanımı eşlik eder; yalnız biri tedavi edilirse öteki gidişi geri çeker.
Komorbidite: nasıl görünür, ne zaman önemlidir
Hangi şikayetle geldiğiniz, tablonun tamamı olmayabilir. Kaygı için gelen kişinin uzun süredir taşıdığı çökkünlük, uykusuzluk için gelen kişinin akşamları alkolle uyuma alışkanlığı sorulmadan ortaya çıkmaz. Bu yüzden değerlendirmede tek bir tanıyla yetinilmez.
Birliktelik tabloyu ağırlaştırır. Tedaviyi karmaşıklaştırır. İkisinden yalnız biri ele alındığında düzelen kişi bir süre sonra eski haline döner, çünkü dokunulmayan tablo ötekini yeniden besler ve tedavi yeniden başa döner.
Peki bedensel hastalıklar? Onlar da bu kapsamdadır. Tiroit sorunları, şeker hastalığı, kronik ağrı ve uyku apnesi psikiyatrik tablolarla sık bir arada bulunur ve ilaç seçimi bu eşlik eden durumlara göre değişir.
Planda her tablonun yeri olur. Sıra bazen değişir; önce uyku, sonra kaygı, en sonda alkol gibi. Ama hiçbiri listeden düşmez.
Komorbidite: karıştırıldığı durumlar
Yanlış tanıyla sık karışır, oysa ikisi tam ters durumlardır. Yanlış tanıda bir tablo diğerinin yerine konur; aslında tek sorun vardır ve adı yanlış konmuştur. Komorbiditede iki tablo gerçekten bir aradadır. İkisinin de tedavi planında ayrı ayrı yeri olur, biri ötekinin açıklaması değildir.
Ayrıntılı bilgi