Sirkadiyen ritim

Bedenin yaklaşık yirmi dört saatlik iç saati. Işık en güçlü ayarlayıcısıdır. Vardiyalı çalışma, uzun uçuşlar ve hafta sonu geç kalkma bu ritmi kaydırır; kişi yatakta uyuyamaz, sabah kalkamaz. Gecikmiş uyku evresi ergenlerde ve gençlerde sıktır ve uykusuzlukla karıştırılır.

Nasıl görünür, ne zaman önemlidir

Sirkadiyen ritim bedenin yaklaşık yirmi dört saatlik iç saatidir. Uykuyu, vücut ısısını, hormon salgısını ve dikkati düzenler. En güçlü ayarlayıcısı ışıktır; sabah ışığı saati öne çeker, akşam ışığı geriye atar.

Vardiyalı çalışma, uzun uçuşlar ve hafta sonu geç kalkma bu ritmi kaydırır. Sonuç yatakta uyuyamamak ve sabah kalkamamak olur. Kişi bunu uykusuzluk sanar; oysa uyku kapasitesi yerindedir, yalnız zamanı kaymıştır.

Gecikmiş uyku evresi ergenlerde ve gençlerde sıktır: gece ikiden önce uyku gelmez, sabah yedide kalkmak imkânsızdır. Ayrım tedaviyi değiştirir, çünkü burada yapılan iş uyku ilacı değil ışık ve saat düzenlemesidir.

Karıştırıldığı durumlar

Uykusuzlukla karıştırılır. Ayırt eden ipucu şudur: kendi seçtiği saatlerde uyumasına izin verildiğinde kişi rahatça uyuyor ve dinlenmiş kalkıyorsa, sorun uyku kapasitesinde değil zamanlamadadır.

Bu konuda blog yazıları