Gerçeği değerlendirmeyle ilgili terimler
Prodrom
Prodrom, bir psikiyatrik tablonun tam olarak yerleşmesinden önceki belirsiz dönemdir. İçe kapanma, okul ya da iş başarısında düşüş, uyku düzeninin bozulması, tuhaf ilgiler görülür. Hiçbiri tek başına tanı koydurmaz. Geriye dönüp bakıldığında fark edilir; o anda ergenlik ya da yorgunluk sanılır. Bu dönemde başvurmak sonraki gidişi değiştirebilir.
Prodrom: nasıl görünür, ne zaman önemlidir
Belirtiler sessizdir. Arkadaşlardan uzaklaşma, derslerin düşmesi, gece uyuyup gündüz yaşamaya başlama, daha önce hiç ilgilenmediği konulara saplanma, özen kaybı. Tek tek bakıldığında her biri sıradan bir ergenin ya da yorgun bir çalışanın yapabileceği şeylerdir; birlikte ve süregelen biçimde görüldüğünde anlam kazanır.
Aileler çoğu zaman şöyle der: 'Bir şey değişti ama ne olduğunu söyleyemiyorum.' Bu cümle muayenehanede duyduğum en değerli bilgilerden biridir. Belirsizliğin kendisi bir işarettir.
O sırada tablo ergenlik, aşk acısı, iş stresi ya da yorgunluk sanılır. Adlandırma genellikle sonradan gelir.
Prodromda başvurmak gidişi etkileyebilir. Bu dönemde hemen ilaç başlanması gerekmez. Uyku düzeninin korunması, madde kullanımından uzak durulması, düzenli izlem ve aile görüşmeleri bu dönemin tedbirleridir; amaç tablonun oturmasını bekleyerek izlemek değil, yakından takip ederek gerekirse erken müdahale etmektir.
Prodrom: karıştırıldığı durumlar
Ergenlik mi, prodrom mu? En sık yapılan karışıklık budur ve ayrımı kolay değildir. Ergen de içine kapanır, odasına çekilir, derslerle arası bozulur. Fark iki yerde aranır: işlevsellikteki düşüşün sürüp sürmediğinde ve değişimin kişinin kendi eskisine hiç benzemeyip benzemediğinde. Ergenlik dalgalanır, arkadaşlarla gülmeye devam eder; prodromda ise çizgi tek yönlü iner ve kişi tanıdığınız kişiden uzaklaşır.
Ayrıntılı bilgi