Yeniden yaşantılama

Travmatik olayın hatırlanması değil, yeniden yaşanması. Görüntü, koku, ses ya da bedensel duyum olarak geri gelir ve kişi o anda orada olduğunu hisseder, geçmişte olduğunu bilse bile beden buna inanmaz. Deprem sonrası bir kamyon sesi, trafik kazası sonrası fren sesi tetikleyici olabilir. Belleğin olayı düzgün kaydedememesinin sonucudur ve travma tedavisinin ana hedeflerinden biridir.

Nasıl görünür, ne zaman önemlidir

Yeniden yaşantılama hatırlamaya benzemez. Hatırlayan kişi geçmişe bakar; yeniden yaşayan kişi o anın içine düşer. Görüntü, koku, ses ya da bedensel bir duyum olarak gelir ve beden gerçek bir tehlikeymiş gibi tepki verir: kalp hızlanır, kaslar kasılır, kaçma isteği doğar.

Tetikleyiciler çoğu zaman beklenmedik ve sıradandır. Deprem sonrası bir kamyonun geçişi, kaza sonrası fren sesi, bir hastane kokusu, belirli bir müzik. Kişi bağlantıyı fark etmediği için tepkisini anlamsız bulur ve kendini kontrolsüz sanar.

Bunun nedeni belleğin olayı düzgün kaydedememesidir. Anı bütünleşmemiş parçalar halinde kalır, bu yüzden geçmişe ait bir etiket taşımaz ve her geri gelişinde şimdiki zamanmış gibi yaşanır. Travmaya yönelik tedavilerin hedefi tam olarak bu parçaların birleştirilmesidir.

Karıştırıldığı durumlar

Kötü anıların akla gelmesiyle karıştırılır. Ayırt eden nokta şimdilik hissidir: kötü bir anı hatırlanırken kişi nerede olduğunu bilir, yeniden yaşantılamada bu bilgi kısa süre için kaybolur.

Ayrıntılı bilgi

Bu konuda blog yazıları