Kaçınma davranışı

Kaygı veren durumdan uzak durarak rahatlama. Kısa vadede işe yarar. Uzun vadede tersine çalışır, çünkü kaçınılan her durum bir sonraki karşılaşmada daha korkutucu görünür ve alan sessizce daralır: metroyu bırakan kişi bir süre sonra otobüsten de vazgeçer. Kaygı tedavisinin omurgası, kaçınmayı kademeli olarak geri almaktır.

Nasıl görünür, ne zaman önemlidir

Kaçınma her zaman görünür biçimde olmaz. Metroya binmemek açık bir kaçınmadır; ama kalabalık saatleri seçmemek, yanında hep bir yakınını götürmek, çantada ilaç taşımak ya da çıkışa yakın oturmak da aynı işi yapar. Bunlara güvence davranışı denir ve kaçınmanın gizli biçimidir.

Kısa vadede rahatlatması, kaçınmanın neden bu kadar güçlü olduğunu açıklar. Her kaçış anında kaygı düşer ve beyin şu dersi alır: uzak durmak işe yarıyor. Ders pekiştikçe alan daralır. Kişi yıllar sonra neden kaçındığını bile anlatmaz. Yalnızca yapamadıklarını sayar.

Bu yüzden kaygı tedavisinin omurgası kaçınmayı geri almaktır. Geri alma kolaydan zora doğru, kişinin onayıyla ve sürpriz olmadan planlanır. Hedef kaygının hiç çıkmaması değil, kaygı çıktığında kişinin orada kalabilmesidir.

Karıştırıldığı durumlar

Temkinli davranmakla karıştırılır. Ayırt eden ölçüt gerçek tehlikedir: temkin gerçek bir riski azaltır, kaçınma gerçek olmayan bir riski büyütür ve yaşam alanını daraltır.

Bu konuda blog yazıları