İstanbul'da psikiyatrist önerisi ararken nelere bakmalı?

"İstanbul'da en iyi psikiyatrist kim?" sorusunun dürüst cevabı yok; çünkü "en iyi" kişiye göre değişir. Panik atak için doğru hekim, cinsel terapi için doğru hekim olmayabilir. Doğru soru şudur: "Benim sorunum için doğru psikiyatrist kim?" Bu rehber, aramayı ölçütlere dönüştürür. Herhangi bir hekimi, bu muayenehane dahil, "en iyi" ilan etmez; öyle bir iddia mevzuata da mesleki etiğe de aykırıdır.

Psikiyatrist önerisi nereden alınır?

İstanbul'da psikiyatrist önerisi arayanların çoğu işe bir yakınına sormakla başlar. İyi bir başlangıçtır. Tanıdığınız biri hekimin nasıl dinlediğini, kontrolleri aksatıp aksatmadığını, ilacı neden verdiğini anlatıp anlatmadığını size ilk elden söyleyebilir. Sınırı da vardır: arkadaşınıza iyi gelen hekim sizin sorununuzla hiç çalışmıyor olabilir.

İkinci kaynak başka hekimlerdir. Aile hekiminiz, kadın doğum uzmanınız ya da nöroloğunuz hangi psikiyatristle çalıştığını bilir ve onların tavsiyesi çoğu zaman forumdaki bir yorumdan daha isabetlidir. Sormak ayıp değildir.

Forum ve sözlüklerdeki "psikiyatrist tavsiye eder misiniz" başlıkları üçüncü kaynaktır. En dikkatli okunması gereken de budur. Yazıların tarihi eskidir, yazanın kim olduğu bilinmez, adı geçen hekim o muayenehaneden çoktan ayrılmış olabilir. Oradan bir isim aldıysanız bunu son karar değil, araştırmaya başlayacağınız ilk isim sayın. Aşağıdaki sekiz ölçüt, nereden gelirse gelsin her tavsiyeyi kendi durumunuza göre tartmanız içindir.

1. Unvanı doğrulayın

Psikiyatrist, tıp fakültesini bitirip dört yıllık psikiyatri uzmanlığı almış hekimdir; "Uzm. Dr." ya da akademik unvanla anılır. Psikolog, psikolojik danışman ve "terapist" farklı mesleklerdir; ilaç yazamazlar. Sitelerde "psikiyatrist" başlığı altında listelenen kişinin hekim olup olmadığını unvanından ve diploma bilgisinden kontrol edin. Sağlık Bakanlığı hekim sorgulama sayfası ve tabip odası kayıtları bunun için vardır.

2. Sorununuzla eşleşen deneyim

Her psikiyatrist temel eğitimi alır; ama ilgi alanları ayrışır. Vajinismus için cinsel terapi eğitimi, travma için EMDR ya da travma odaklı terapi eğitimi, OKB için maruz bırakma deneyimi anlamlı fark yaratır. Hekimin sitesinde ya da özgeçmişinde bu eğitimlerin açıkça yazılmasına bakın; "her şeye bakarım" ifadesi bir uzmanlık alanı değildir.

3. Psikoterapi uyguluyor mu?

Bazı psikiyatristler yalnızca ilaç tedavisi yürütür ve terapi için yönlendirir; bazıları ikisini birlikte uygular. İki model de geçerlidir; hangisini istediğinize önceden karar verin. İlaçla terapiyi aynı hekimden almak isteyenler, psikoterapi eğitimi olan psikiyatristleri tercih eder.

4. İlk görüşmenin süresi

İyi bir ilk değerlendirme kısa sürmez. Randevu alırken ilk görüşmenin ne kadar sürdüğünü sorun; 45 dakikanın altındaysa öyküyü tam almak zordur. Muayenehanelerde bu süre çoğunlukla hastanelerden uzundur; farkın nedeni budur.

5. Yorum sitelerini nasıl okumalı?

Doktor değerlendirme siteleri fikir verir, ama üç tuzağı vardır: yorumlar çoğunlukla ya çok memnun ya da çok kızgın hastalardan gelir; puanlar hekimin tıbbi yeterliliğini değil, bekleme süresi ve sekreter ilişkisini ölçer; ve bazı profiller hekimin kendisi tarafından yönetilmez, bilgiler eskimiş olabilir. Yorumlarda tekrarlayan somut ifadelere bakın: "dinledi", "ilacı neden verdiğini anlattı", "kontrolü aksatmadı" gibi.

6. Gizlilik ve ortam

Muayenehane mi, hastane mi? Muayenehane daha sakin ve gizlidir, randevu saatleri esnektir; hastane ise yatış gerektiren durumlarda avantajlıdır. Bekleme salonunda başka hastalarla karşılaşmak istemeyenler yalnızca randevuyla çalışan muayenehaneleri tercih eder.

7. Ulaşım ve süreklilik

Psikiyatrik tedavi tek görüşme değildir; aylarca süren kontroller gerekir. Evinize ya da işinize bir buçuk saat uzaktaki bir hekim, ne kadar iyi olursa olsun, üçüncü kontrolde bırakılır. İstanbul'da yakayı ve semti gözetmek lüks değil, tedaviye devam etmenin koşuludur. Anadolu Yakası'nda oturanlar için Kadıköy, Ataşehir ve Üsküdar hattı; Avrupa Yakası için kendi bölgeleri. Marmaray, iki yakayı bu açıdan yakınlaştırdı. Bu muayenehane Kadıköy Caddebostan'dadır; Anadolu Yakası semtlerinden ulaşım Kadıköy muayenehanesi sayfasında anlatılmıştır.

8. İlk görüşmeden sonra kendinize sorun

• Sözümü kesmeden dinledi mi?
• Tanıyı ve tedaviyi anlayabileceğim biçimde açıkladı mı?
• Soru sormama alan bıraktı mı, karara beni ortak etti mi?
• Kontrol tarihini ve nasıl ulaşacağımı söyledi mi?

Bu sorulara "evet" diyorsanız doğru yerdesiniz. Değilseniz hekim değiştirmek hakkınızdır ve tedaviyi bırakmaktan çok daha iyidir.