Psikoterapi terimleri
Bilişsel çarpıtma
Durumu sistemli biçimde olduğundan farklı okuyan düşünce kalıpları: hep ya hiç düşünmek, en kötüsünü varsaymak, tek bir olaydan genel kural çıkarmak, başkalarının aklını okuduğunu sanmak. Bu kalıpları fark etmek bilişsel davranışçı terapinin başlangıç işidir; amaç iyimser olmak değil, gerçeğe daha yakın bakmaktır.
Nasıl görünür, ne zaman önemlidir
Bilişsel çarpıtmalar, durumu sistemli biçimde olduğundan farklı okuyan düşünce kalıplarıdır. En sık görülenler şunlardır: hep ya hiç düşünmek, en kötüsünü varsaymak, tek bir olaydan genel kural çıkarmak, başkalarının aklını okuduğunu sanmak, olumlu olanı görmezden gelmek.
Bu kalıpları fark etmek bilişsel davranışçı terapinin başlangıç işidir. Amaç iyimser olmak değil, gerçeğe daha yakın bakmaktır. Bu yüzden çalışma "olumlu düşün" telkiniyle karıştırılmamalıdır; yapılan şey düşünceyi kanıtla sınamaktır.
Pratikte düşünce kaydı kullanılır: durum, o anki duygu, aklından geçen düşünce, düşünceyi destekleyen ve çürüten kanıtlar. Birkaç hafta sonra kişi kendi kalıbını tanır. Müdahale noktası o zaman kendiliğinden görünür.
Karıştırıldığı durumlar
Yanlış inanç ve bilgisizlikle karıştırılır. Fark şudur: çarpıtma bilgi eksikliğinden değil, bilgiyi işleme biçiminden doğar. Kişi doğruyu bilse bile o an aynı kalıpla okuyabilir.
Ayrıntılı bilgi