Cinsel isteksizlik: kadında ve erkekte en sık nedenler

Cinsel isteksizlik, muayenehaneye en sık gelen ama en geç dile getirilen yakınmadır. Çoğu kişi bunu bir kusur ya da ilişkinin bittiğinin işareti sanır. Oysa istek, bedenin ve zihnin ortak ürünüdür ve ikisinden birinde yaşanan bir değişim isteği doğrudan etkiler. Nedeni bulmak, çoğu zaman çözümün yarısıdır.

Uzmanlık sayfası
Cinsel İşlev Bozuklukları
Cinsel isteksizlik, erken boşalma, performans kaygısı ve cinsel terapi. Belirtiler, değerlendirme ve tedavi seçenekleri bu sayfada ayrıntılı anlatıldı.

Önce ölçüt: sıkıntı var mı?

Herkesin istek düzeyi farklıdır ve yaşam boyunca değişir. İstek azlığının sorun sayılması için en az altı aydır sürmesi ve kişide ya da ilişkide sıkıntı yaratması gerekir. Cinselliğe ilgisi az olan ama bundan rahatsızlık duymayan kişide hastalıktan söz edilmez. Çiftte istek düzeylerinin farklı olması da tek başına bir bozukluk değildir; bu farkı konuşabilmek terapinin konusudur.

Bedensel nedenler

• Hormon değişimleri: doğum sonrası dönem, emzirme, menopoz, erkekte testosteron düşüklüğü, tiroid hastalıkları
• Kronik hastalıklar: diyabet, kalp ve damar hastalıkları, kronik ağrı
• İlaçlar: antidepresanların bir bölümü, bazı tansiyon ilaçları, hormonal doğum kontrol yöntemleri
• Uykusuzluk, aşırı yorgunluk, alkol ve sigara

Bu nedenle ilk değerlendirmede gerekirse hormon tahlilleri istenir ve kullanılan ilaçlar tek tek gözden geçirilir. İlaç kaynaklı isteksizlik, ilacı kendi başına bırakmakla değil, hekimle alternatif bulmakla çözülür.

Zihinsel nedenler

Depresyon isteği en sık düşüren psikiyatrik durumdur; kişi çoğu zaman önce cinsel isteksizliği fark eder, depresyonu sonra. Kaygı, tükenmişlik ve iş stresi zihni sürekli meşgul eder; istek, zihnin boşalmasını bekler. Geçmiş cinsel travma, katı yetiştirilme, beden imgesiyle ilgili kaygılar ve performans korkusu isteği bastırır. Erkekte sertleşme sorunu ya da erken boşalma yaşandığında istek, başarısızlık korkusuyla birlikte azalır; burada isteksizlik sorunun kendisi değil, sonucudur.

İlişkiye bağlı nedenler

Çözülmemiş çatışmalar, kırgınlıklar, iletişimsizlik ve rutinleşme isteği sessizce tüketir. Uzun ilişkilerde istek, başlangıçtaki kendiliğinden biçiminden çıkar ve "tepkisel" hale gelir: önce yakınlık, sonra istek. Bunu bilmeyen çiftler "artık istemiyor" diye yorumlar. Cinsellik hakkında konuşamamak, sorunun sürmesinin en güçlü nedenidir.

Kadında ve erkekte fark var mı?

Kadınlarda istek daha çok bağlamla, yakınlıkla ve zihinsel yükle ilişkilidir; doğum sonrası ve menopoz dönemleri belirgin etkiler. Erkeklerde hormon düzeyi, performans kaygısı ve depresyon daha ön plandadır. Ancak bu ayrım kesin değildir; her iki cinste de beden, zihin ve ilişki birlikte değerlendirilir.

Tedavi

Bedensel neden varsa önce o düzeltilir. Depresyon ya da kaygı eşlik ediyorsa tedavisi isteği de geri getirir; ilaç seçiminde cinsel yan etkisi az olanlar tercih edilir. Cinsel terapi, çiftle ya da bireysel olarak yürütülen, yapılandırılmış ve süreli bir programdır: cinsellik hakkında doğru bilgi, yanlış inançların ele alınması, duyumlara odaklanma egzersizleri ve iletişim çalışması. Amaç yalnızca "istek sayısını" artırmak değil, cinselliği yeniden keyif alınan bir alan haline getirmektir. Ayrıntılar cinsel işlev bozuklukları sayfasında.